Šumadija i zapadna Srbija — Kragujevac, Oplenac, Ovčar-Kablar, Zlatibor, Mokra Gora, Uvac i Kopaonik

Region na mapi Srbije

Srbija je podeljena na statističke regione, a Šumadija i zapadna Srbija je jedan od pet takvih regiona. Obuhvata Šumadiju, sa Kragujevcem i Topolom, ali i Rašku, Zlatibor, Podrinje i Pomoravlje, kao i Kolubarski i Zlatiborski okrug, od Valjeva i Užica do Kopaonika.

Za putnike iz Srbije to znači da su najpoznatija odredišta zimskog i letnjeg turizma u zemlji, Kopaonik i Zlatibor, u istom regionu. Iz naših polaznih gradova vozimo na Kopaonik.

Kragujevac, prva prestonica obnovljene Srbije

Kragujevac je administrativni centar Šumadijskog okruga i istorijsko središte Šumadije, na reci Lepenici. Knez Miloš Obrenović proglasio ga je 1818. za prestonicu obnovljene srpske države, a Kragujevac je tu ulogu imao do 1841, kada je prestonica preseljena u Beograd.

Grad je i danas najveći u Šumadiji. Zbog svoje prošlosti često se naziva prvom prestonicom moderne Srbije, a u Kragujevcu je 1835. donet i Sretenjski ustav, prvi ustav Kneževine Srbije.

Topola i Oplenac

U Topoli, na brdu Oplenac, stoji crkva Svetog Đorđa, mauzolej dinastije Karađorđević. Crkvu je kao svoju zadužbinu podigao kralj Petar I Karađorđević.

Oplenac je zato i spomen-mesto i središte čitavog istorijsko-memorijalnog kompleksa, poznatog kao Zadužbina kralja Petra I. Za ljubitelje istorije to je jedno od najvažnijih mesta u Šumadiji.

Orašac i Karađorđeva Topola

U Šumadiji je počela moderna srpska država. Na Sretenje 1804. u Orašcu je održan zbor na kome je Đorđe Petrović Karađorđe izabran za vođu ustanka. Sretenje se danas obeležava kao Dan državnosti.

Topolu je oko 1781. osnovao sam Karađorđe. Varoš je 1804. razorio Kučuk-Alija, pustošeći Šumadiju, a Topola je kasnije postala mesto zadužbine dinastije Karađorđević na Oplencu.

Aranđelovac i Risovača

Nedaleko od Topole, u podnožju planina Bukulja i Venčac, leži Aranđelovac, oko 76 kilometara od Beograda. Na samom ulazu u grad, iz pravca Topole, nalazi se pećina Risovača, deo stalne postavke gradskog muzeja.

Manastir Kalenić

U Šumadiji je i manastir Kalenić, zadužbina protovestijara Bogdana, uglednog velmože despota Stefana Lazarevića. Crkva je sagrađena i oslikana između 1407. i 1413. godine.

Kraljevo i Žiča

Kraljevo leži tamo gde se Ibar uliva u Zapadnu Moravu. Oko pet kilometara od centra grada nalazi se manastir Žiča.

Žiču je, zajedno sa Svetim Savom, podigao prvi srpski kralj Stefan Prvovenčani, početkom 13. veka. Po tradiciji, Žiča je krunidbena crkva srpskih kraljeva.

Čačak i Ovčarsko-kablarska klisura

Čačak se nalazi u dolini Zapadne Morave i administrativni je centar Moravičkog okruga. U njegovoj blizini Zapadna Morava se probija kroz Ovčarsko-kablarsku klisuru, usečenu između planina Ovčar i Kablar.

Klisura je poznata po brojnim srednjovekovnim manastirima, smeštenim na levoj i desnoj obali reke.

Valjevo i Užice

Na zapadu regiona su Valjevo, administrativni centar Kolubarskog okruga, smešteno u kotlini kroz koju protiče Kolubara, i Užice, grad na obalama reke Đetinje. Oba grada su ulaz u planinski zapad Srbije.

U Valjevu je sačuvan Tešnjar, čaršija iz turskog vremena na desnoj obali Kolubare, jedna od najstarijih popločanih ulica u gradu. Užice sa okolnog brda nadgleda Užička tvrđava, koja potiče iz vremena srednjovekovne porodice Vojinović.

Zlatibor i Sirogojno

Zlatibor je talasasta visoravan u Dinaridima, a najviši vrh mu je Tornik, na kome je i skijalište. Administrativni centar Zlatibora je Čajetina, a najveći grad u tom kraju je Užice, u podnožju planine.

Na istočnom delu Zlatibora, u selu Sirogojno, nalazi se muzej na otvorenom Staro selo. Čine ga kuće i drvene zgrade sakupljene sa celog Zlatibora, pa posetilac može da vidi kako se nekada živelo u ovom kraju.

Mokra Gora: Šarganska osmica i Drvengrad

U Mokroj Gori je Šarganska osmica, muzejska pruga uskog koloseka od Mokre Gore do stanice Šargan Vitasi. Obnovljena je 2003. godine kao deo nekadašnje pruge Užice–Višegrad–Sarajevo, a njome saobraća muzejski voz.

Na brdu Mećavnik u istom selu nalazi se Drvengrad, poznat i kao Kustendorf. Etno-selo je po svojoj zamisli podigao reditelj Emir Kusturica, za potrebe snimanja filma Život je čudo.

Divčibare i Maljen

Iznad Valjeva, na planini Maljen, nalaze se Divčibare, poznato planinsko turističko mesto.

Guča i Dragačevski sabor trubača

U dolini Zapadne Morave, u Dragačevu, je Guča, mesto u kome se svake godine održava Dragačevski sabor trubača. To je festival trubačke muzike, folklora i narodnog stvaralaštva.

Mileševa kod Prijepolja

Na jugozapadu regiona, kod Prijepolja, na reci Mileševki, nalazi se manastir Mileševa. Podigao ga je kralj Stefan Vladislav u prvoj polovini 13. veka kao svoju zadužbinu, a u njoj je i sahranjen.

Tara i Uvac

Na zapadu regiona je i Nacionalni park Tara, sa sedištem u Bajinoj Bašti, u velikoj okuci Drine. Jugozapadno od Zlatibora nalazi se kanjon reke Uvac, specijalni rezervat prirode prve kategorije.

Uvac je poznat po beloglavom supu, velikoj ptici lešinaru, i po kanjonu reke Uvac. Područje je pod zaštitom države od 1971. godine, kao prirodno dobro od izuzetnog značaja.

Kopaonik, srce zimskog turizma regiona

Na jugu regiona uzdiže se Kopaonik, najveći planinski masiv u Srbiji. Njegov centralni deo je nacionalni park od 1981, a na visoravni Ravni Kopaonik je najveće skijalište u zemlji, sa oko 55 kilometara alpskih staza.

Prema našim izmerenim rutama, do Kopaonika je iz Beograda 270 km, iz Novog Sada 336 km, a iz Jagodine 142 km. Polazak iz Beograda je u 06:00, a iz Novog Sada u 05:00.

Raška, Brus i Jošanička banja

Nacionalni park Kopaonik prostire se u opštinama Raška i Brus. Brus je smešten na istočnim padinama planine, u Rasinskom okrugu, a u opštini Raška je Jošanička banja, jedno od banjskih mesta u podnožju Kopaonika.

U podnožju su i Lukovska i Kuršumlijska banja, a na samoj planini mineralni izvori Krčmar i Marine vode.

Manastiri u podnožju Kopaonika

U okolini Kopaonika su Studenica, Gradac i Sopoćani. Studenica, zadužbina velikog župana Stefana Nemanje, majka je srpskih crkava i od 1986. je na UNESKO listi.

Gradac je zadužbina kraljice Jelene, žene kralja Stefana Uroša I, a Sopoćani su zadužbina samog kralja Uroša, blizu izvora reke Raške. Kod Novog Pazara su i Stari Ras i manastir Đurđevi stupovi, koje je podigao Stefan Nemanja.

Kako planirati obilazak regiona

Region je velik, pa se obilazak najlakše deli na celine: Šumadija sa Kragujevcem, Topolom i Oplencem; Zapadna Morava sa Kraljevom, Žičom, Čačkom i klisurom; i planinski zapad sa Zlatiborom, Mokrom Gorom, Tarom i Uvcem.

Kopaonik je zasebna celina na jugu regiona. Ko na planini ostaje duže, može da je spoji sa obilaskom Studenice, Žiče ili Sopoćana, ili sa danom u Jošaničkoj banji.

Za Šumadiju je dovoljan dan ili dva: Kragujevac, Orašac, Topola sa Oplencem i Aranđelovac sa Risovačom su na maloj međusobnoj udaljenosti. Zapad regiona traži više vremena, jer su Zlatibor, Mokra Gora, Tara i Uvac planinski krajevi sa mnogo sadržaja.

Putovanje kombijem od vrata do vrata

Dolazimo po vas na dogovorenu adresu i vozimo vas direktno do cilja — bez presedanja i bez čekanja na stanici. Vozimo svakog dana, u oba smera — i polazak iz Srbije i povratak nazad su garantovani i ne otkazuju se sa naše strane, bez obzira na broj putnika.

Svako sedište u kombiju ima klimu, tako da je vožnja prijatna bez obzira na doba godine. Wi-Fi je dostupan u svakom vozilu. Svako sedište u kombiju ima sigurnosni pojas. U cenu su uključeni jedan kofer i ručni prtljag po putniku. Dečje sedište obezbeđujemo po potrebi — samo nam to recite pri rezervaciji.

Za polazak pogledajte Prevoz putnika Beograd – Kopaonik ili Kombi prevoz Paraćin → Kopaonik, a pregled regiona je na stranici Kombi prevoz Beograd → Šumadija i zapadna Srbija. Svi polasci po Srbiji navedeni su na stranici Kombi prevoz po Srbiji, a pregled cele zemlje u vodiču Putovanje po Srbiji kombijem — Kopaonik iz osam gradova, planina sunca, manastiri Studenica i Žiča i banje u podnožju.