Putovanje po Srbiji kombijem — Kopaonik iz osam gradova, planina sunca, manastiri Studenica i Žiča i banje u podnožju

Polazni gradovi i dužina puta

Na Kopaonik vozimo iz Beograda, Novog Sada, Pančeva, Smedereva, Požarevca, Paraćina, Ćuprije i Jagodine. Dužine i vremena u tabeli izmerene su posebno za svaki grad i odnose se na čistu vožnju, bez pauza.

Najkraći put je iz Pomoravlja, iz Paraćina, Ćuprije i Jagodine, a najduži iz Novog Sada. Za pregled regiona i polazaka pogledajte Kombi prevoz putnika Beograd → Šumadija i zapadna Srbija, Minibus prevoz Novi Sad – Šumadija i zapadna Srbija i Prevoz putnika Jagodina – Šumadija i zapadna Srbija.

Šta videti u polaznim gradovima i na putu

Svaki od naših polaznih gradova ima znamenitost vrednu kratkog obilaska pre ili posle puta. U Beogradu je Beogradska tvrđava sa Kalemegdanskim parkom, na ušću Save u Dunav. U Novom Sadu je Petrovaradinska tvrđava, koju je Austrija gradila od 1692. do 1780. godine.

U Smederevu stoji Smederevska tvrđava, koju je u 15. veku podigao despot Đurađ Branković, a okružuju je Dunav i Jezava. Kod Požarevca, blizu Starog Kostolca, nalazi se Viminacijum, jedan od najznačajnijih rimskih legijskih logora na Dunavu i neko vreme glavni grad rimske provincije Gornje Mezije.

U Pomoravlju, kod sela Senje u opštini Ćuprija, je manastir Ravanica, zadužbina kneza Lazara. U Pomoravlju, kod Despotovca, nalazi se i manastir Manasija, zadužbina despota Stefana Lazarevića, a dvadesetak kilometara dalje Resavska pećina, kod sela Jelovac.

Polazak i cena

Polazak iz Beograda je u 06:00, a iz Novog Sada u 05:00. Rani polazak znači da se na planinu stiže pre podne, pa se prvi dan može iskoristiti za smeštaj i šetnju.

Prevoz iz Paraćina do Kopaonika košta 35 € u jednom smeru i 60 € povratno. Prevoz iz Smedereva do Kopaonika košta 35 € u jednom smeru i 60 € povratno. Cene iz ostalih polaznih gradova navedene su na stranicama pojedinačnih ruta.

Kopaonik u brojkama

Prema Turističkoj organizaciji Srbije, Kopaonik je dug više od 80 kilometara i najveći je planinski masiv u Srbiji. Na visoravni Ravni Kopaonik nalazi se veliki turistički kompleks sa mnogo smeštaja i razgranatim sistemom staza i žičara.

Skijalište ima oko 55 kilometara staza za alpsko skijanje i 12 kilometara za nordijsko. Od alpskih staza 21 je plava, odnosno laka, 9 crvenih, srednje teških, i 6 crnih, teških. Sistem žičara i ski-liftova može da preveze oko 32.000 skijaša na sat.

Najviši vrh je Pančićev vrh, na 2.017 metara. Skijalište počinje na oko 1.770 metara, pa se skija na visinama od oko 1.770 do 2.017 metara.

Planina sunca

Kopaonik ima više od 200 sunčanih dana godišnje, pa ga zovu planinom sunca. Mnogi ga od milja zovu i skraćeno, Kop, a Turistička organizacija Srbije navodi da je to planina na kojoj je, bez sumnje, najviše Srba naučilo da skija.

Ime planine potiče od rudnog bogatstva, koje se ovde vadi još od antike. Prve prave rudnike kopali su Rimljani, a i u srednjem veku Kopaonik je bio rudarska oblast, iz koje su ostali mnogi stari potkopi, nazivi i rudarski alati. U srednjem veku Kopaonik je bio središnja oblast srpske države, što se vidi i po brojnim tvrđavama i manastirima u njegovoj okolini.

Nacionalni park i priroda

Kopaonik je proglašen nacionalnim parkom 1981. godine. Park se prostire u opštinama Raška i Brus, a površina mu je oko 120 kvadratnih kilometara.

U šumama Kopaonika raste oko 1.600 biljnih vrsta, od kojih su četiri ugrožene na nivou Evrope. Čak 90 vrsta je endemsko, a među njima su kopaonička čuvarkuća, kopaonička ljubičica i Pančićeva režuha.

Zbog velikog broja ptica, Kopaonik je uvršten u međunarodnu mrežu značajnih područja za ptice. Planina je poznata i po gljivama, jer na relativno malom prostoru ima mnogo vrganja, lisičarki i drugih jestivih vrsta.

Pančićev vrh i Josif Pančić

Najviši vrh planine nosi ime srpskog botaničara Josifa Pančića. Preimenovan je 7. jula 1951, a Pančićevi posmrtni ostaci položeni su u mali mauzolej na vrhu, pored radio-tornja. Spomen-obeležje Pančiću postojalo je na vrhu već od 1897. godine.

Leto na Kopaoniku

Kada se sneg otopi, Kopaonik postaje odredište za planinarenje i aktivan odmor. Najpopularnije ture vode do izvora Metođe, do Semeteškog jezera i do Pančićevog vrha. Temperature po mesecima, trajanje tura i vodopad Jelovarnik opisuje vodič Kopaonik leti — temperatura od juna do septembra po RHMZ-u, pešačke ture po težini, vodopad Jelovarnik i sadržaji za decu.

Zahvaljujući prijatnoj klimi i uređenim terenima, Kopaonik biraju i mnoge sportske ekipe za pripreme pred velika takmičenja. Za porodice postoje programi za decu, od košarke i tenisa do jahanja.

Manastiri oko Kopaonika

U podnožju Kopaonika i njegovoj široj okolini nalaze se neki od najlepših srednjovekovnih srpskih manastira. Turistička organizacija Srbije navodi Gradac, Pavlicu, Studenicu, Žiču i Sopoćane.

Studenica je zadužbina velikog župana Stefana Nemanje, posvećena Vavedenju Bogorodice, i smatra se majkom svih srpskih crkava. Na UNESKO listi svetske baštine nalazi se od 1986. godine. Manastirski kompleks čine konak i četiri crkve: Bogorodičina, Kraljeva, crkva Svetog Nikole i jedna koja je sačuvana samo u temeljima.

Žiču je podigao prvi srpski kralj, Stefan Prvovenčani, zajedno sa Svetim Savom, početkom 13. veka. Žiča je bila sedište arhiepiskopije i, po tradiciji, krunidbena crkva srpskih kraljeva.

Sopoćani su zadužbina kralja Stefana Uroša I, blizu izvora reke Raške, a Gradac je zadužbina njegove žene, kraljice Jelene. Sopoćani su, zajedno sa Starim Rasom, 1979. postali prvo dobro iz Srbije upisano na UNESKO listu.

Stari Ras i Đurđevi stupovi

Kod Novog Pazara nalazi se Stari Ras, srednjovekovni utvrđeni grad koji je bio jedna od prvih i glavnih prestonica srpske države Raške. Iznad grada, na brdu, stoji manastir Đurđevi stupovi, posvećen Svetom Đorđu, zadužbina velikog župana Stefana Nemanje.

Stari Ras i obližnji manastir Sopoćani zajedno su upisani na UNESKO listu 1979, kao prvo dobro iz Srbije na toj listi.

Srbija na UNESKO listi

Prvo dobro iz Srbije na UNESKO listi svetske baštine bili su Stari Ras i Sopoćani, upisani 1979. godine. Studenica je dodata 1986, a nova dobra upisivana su i 2004, 2007. i 2017.

Dva od tih dobara nalaze se u blizini Kopaonika, pa se ski odmor ili letnji boravak na planini lako spajaju sa obilaskom svetske baštine.

Tvrđave i nebeske stolice

U srednjem veku Kopaonik je bio središnja oblast srpske države, pa su u njegovoj okolini ostaci utvrđenih gradova, među njima Koznik i Maglič. Maglič stoji na brdu oko koga Ibar pravi oštru okuku, pa je reka sa tri strane okružuje.

U okolini planine su i Nebeske stolice, mesto posvećeno Svetom Prokopiju, zaštitniku rudara, i crkva Svetog Metodija Olimpskog, koju su Rimljani podigli u trećem veku.

Vrnjačka Banja, najveća banja u Srbiji

U Srbiji je i Vrnjačka Banja, najveća i najpopularnija banja u zemlji. Poznata je po toplim izvorima čija je temperatura jednaka temperaturi ljudskog tela, 37,5 stepeni. Banja je ujedno jedno od najposećenijih turističkih odredišta u celoj Srbiji.

Banje u podnožju

Kopaonik je okružen banjama. U podnožju planine su Jošanička banja, u opštini Raška, zatim Lukovska i Kuršumlijska banja, velika lečilišta pogodna za odmor.

Na samoj planini su niskoradioaktivni mineralni izvori Krčmar i Marine vode.

Gradovi na putu: Kraljevo, Kruševac, Brus i Raška

Kraljevo leži na ušću Ibra u Zapadnu Moravu, a manastir Žiča je oko pet kilometara od centra grada. Kruševac je 1371. podigao knez Lazar kao svoju prestonicu, a crkva Lazarica je njegova zadužbina.

Brus je smešten na istočnim padinama Kopaonika, u Rasinskom okrugu. Nacionalni park Kopaonik prostire se upravo u opštinama Brus i Raška.

Đavolja varoš, prirodni fenomen na jugu

Južno od Kopaonika, na Radan planini u opštini Kuršumlija, nalazi se Đavolja varoš. To je neobičan prirodni fenomen od oko 200 zemljanih piramida, stubova koje je vekovima oblikovala erozija. Kuršumlija je i grad uz Kuršumlijsku banju, jednu od banja u podnožju Kopaonika.

Dunav i Đerdap: Golubac i Lepenski vir

Na istoku Srbije Dunav prolazi kroz Đerdapsku klisuru. Na samom ulazu u klisuru, na južnoj obali reke, stoji Golubački grad, srednjovekovna tvrđava na visokim liticama. Nizvodno, u istoj klisuri, nalazi se Lepenski vir, jedno od najvećih i najznačajnijih mezolitskih i neolitskih nalazišta.

Rimska Srbija: Gamzigrad i Horeum Margi

Kod Zaječara se nalazi Gamzigrad, nalazište rimske carske palate Feliks Romulijane, koju je podigao car Galerije. Na UNESKO listi svetske baštine je od 2007. godine.

Rimsko poreklo ima i Ćuprija, jedan od naših polaznih gradova. Rimljani su je osnovali kao utvrđenje Horeum Margi, na mestu gde je put prelazio Veliku Moravu.

Nacionalni parkovi Srbije

Kopaonik je jedan od pet nacionalnih parkova u Srbiji. Fruška gora proglašena je 1960, Đerdap 1974, a Tara i Kopaonik 1981. godine.

Nacionalni park Tara, sa sedištem u Bajinoj Bašti, obuhvata planinu Taru i deo Zvijezde u velikoj okuci Drine. Padine Tare prekrivaju guste šume, a duboke klisure usekla je Drina. U Nacionalnom parku Đerdap glavni prirodni fenomen je Đerdapska klisura, kroz koju protiče Dunav.

Vodiči za region i Kopaonik

Ceo region opisan je u vodiču Šumadija i zapadna Srbija — Kragujevac, Oplenac, Ovčar-Kablar, Zlatibor, Mokra Gora, Uvac i Kopaonik, a zimovanju je posvećen vodič Zimovanje na Kopaoniku — oko 55 km staza, noćno skijanje na Malom jezeru, ski-vrtić i polazak iz osam gradova.

Kako izgleda putovanje kombijem od vrata do vrata

Dolazimo po vas na dogovorenu adresu i vozimo vas direktno do cilja — bez presedanja i bez čekanja na stanici. Vozimo svakog dana, u oba smera — i polazak iz Srbije i povratak nazad su garantovani i ne otkazuju se sa naše strane, bez obzira na broj putnika.

Svako sedište u kombiju ima klimu, tako da je vožnja prijatna bez obzira na doba godine. Wi-Fi je dostupan u svakom vozilu. Svako sedište u kombiju ima sigurnosni pojas. U cenu su uključeni jedan kofer i ručni prtljag po putniku. Dečje sedište obezbeđujemo po potrebi — samo nam to recite pri rezervaciji. Prevoz se plaća direktno vozaču — nije potrebna akontacija niti plaćanje unapred.

Za rezervaciju pogledajte stranice ruta, na primer Kombi prevoz Beograd → Kopaonik, Kombi prevoz Novi Sad → Kopaonik ili Kombi prevoz putnika Jagodina → Kopaonik. Pregled svih polazaka po Srbiji je na stranici Kombi prevoz po Srbiji.

Zima ili leto na Kopaoniku

Turistička organizacija Srbije ističe da je Kopaonik jedno od najposećenijih odredišta i zimi i leti. Zimi se dolazi zbog skijališta, sa stazama za početnike i iskusne skijaše, ski-vrtićem za decu i snoubord parkom, a leti zbog planinarenja, šuma i prijatnije klime.

Ko na planini ostaje duže, može da poveže dane na stazama ili u prirodi sa obilaskom manastira Studenice i Žiče ili sa danom u nekoj od banja u podnožju. Polazak iz Beograda u 06:00 znači da se na planinu stiže tokom prepodneva.

Kratka lista pred put na Kopaonik

Topla, slojevita odeća i obuća za sneg. Ski oprema ili rezervacija opreme na planini. Krema za sunčanje, jer je planina sunčana i zimi. Gotovina i kartica za ski-pas i troškove na planini. Planiran dan za obilazak manastira ili banje, ako ostajete duže.