Olimpska rivijera — mesta od Makrigialosa do Nei Porija, Olimp i uspon iz Litohora, Dion, Livitra, tvrđava Platamon i put iz Srbije

Gde je Olimpska rivijera

Rivijera se pruža zapadnom obalom Termajskog zaliva, od Nei Porija na jugu do Makrigialosa na severu. Ime je dobila po Olimpu, koji se, sa oko 2.918 metara, vidi gotovo iz svakog dela obale.

Ovo je obalni deo Pierije, regionalne jedinice u Centralnoj Makedoniji, čije je sedište Katerini, grad od oko 60.000 stanovnika. Ime Pierije potiče od antičkog plemena Pijera, a po predanju je ovo zavičaj Orfeja i Muza.

Većina stanovnika Pierije živi upravo na rivijeri. Oblast je podeljena na tri opštine: Katerini na severu, Dion-Olimp u sredini i na jugu, i Pidna-Kolindros na krajnjem severu obale.

Kontrast je ono što ovu obalu izdvaja: uz more su duge plaže, barovi i taverne, a desetak minuta vožnje dalje počinju planinska sela, šume i vodopadi.

Olimp, planina bogova

Olimp je najviša planina Grčke. Najviši vrh, Mitikas, visok je oko 2.918 metara, a po verovanju starih Grka na njemu je živelo dvanaest olimpijskih bogova. Planina leži na granici Makedonije i Tesalije, oko 80 kilometara jugozapadno od Soluna.

Olimp je 1938. proglašen za prvi nacionalni park Grčke, a 1981. UNESKO ga je proglasio rezervatom biosfere. U julu 2026. planina je sa širom oblašću upisana na UNESKO listu svetske baštine, kao mešovito prirodno i kulturno dobro. Svečanost povodom upisa održana je 2. oktobra 2026. u Litohoru.

Nacionalni park Olimp jedno je od floristički najbogatijih područja Grčke, sa oko 1.700 biljnih vrsta i podvrsta, što je otprilike četvrtina grčke flore. Od toga je 56 vrsta endemsko za Grčku, a 23 rastu samo na Olimpu. Istočnim i severnim padinama dominira crni bor.

Iznad Litohora reljef planine na horizontu ocrtava jasno slovo V, između dva vrha skoro iste visine.

Litohoro i uspon na Olimp

Litohoro je gradić u podnožju Olimpa i sedište opštine Dion-Olimp, dvadesetak kilometara južno od Katerinija i oko 90 kilometara od Soluna. To je najčešća polazna tačka za uspone na planinu, sa uređenim planinarskim domovima i informativnim centrom Nacionalnog parka.

Iznad grada je klisura Enipeja, duga 14 kilometara. Reka Enipej izvire kod Prionije, visoko na planini, i teče do Egejskog mora. U klisuri, na 820 metara visine, je stari manastir Svetog Dionisija, koji je u 16. veku podigao Sveti Dionisije Olimpski.

Na Mitikas se prvi popeo Hristos Kakalos, lovac iz Litohora. On je 2. avgusta 1913. do vrha doveo švajcarskog fotografa Frederika Boasona i njegovog saputnika Danijela Bo-Bovija, a put ka vrhovima time je bio otvoren.

Danas Olimp svake godine posećuju hiljade ljubitelja prirode, kao i planinari i penjači iz celog sveta. Vrh je, prema portalu Greece Moments, samo za iskusne planinare i ne osvaja se za jedan dan, već uz noćenje u planinarskom domu.

Asfaltni put iz Litohora vodi do Prionije, na oko 1.100 metara, gde se završava i odakle većina planinara kreće ka vrhu. Ime Prionija znači „testere”, po starim vodenim pilanama. Staza kroz klisuru Enipeja deo je evropske pešačke staze E4, ali je posle obilnih kiša u proleće 2026. oštećeno nekoliko mostova, pa stanje staze treba proveriti pre polaska.

Dion, sveti grad Makedonaca

Nekoliko kilometara severno od Litohora je Dion, sveti grad antičkih Makedonaca, posvećen Zevsu i dvanaest bogova. Grad je doživeo procvat za vreme kralja Arhelaja, krajem 5. veka pre nove ere.

Filip II i Aleksandar Veliki ovde su slavili pobede i prinosili žrtve bogovima. Ostaci svetilišta i grada danas se obilaze u Arheološkom parku, uz Arheološki muzej Diona. U okviru Festivala Olimpa u Dionu se svake godine održava i izložba mozaika.

Antičko pozorište u Dionu potiče iz vremena kralja Filipa V. Danas, sa drvenim tribinama, ima 4.000 mesta i u njemu se leti održavaju predstave Festivala Olimpa. Po predanju, kralj Arhelaj je u Makedoniju pozvao Euripida, koji je ovde napisao „Bakhe”.

Sever rivijere: Katerini, Paralija i Olimpijaki Akti

Paralija Katerini, ili samo Paralija, što znači „plaža”, nalazi se istočno od Katerinija. Osnovali su je posle 1922. ribari, izbeglice iz Kiosa u Maloj Aziji, a do 1950. zvala se Vromeroskala. Danas je značajno letovalište, sa hotelima, prostranom peščanom plažom i ribarskom lukom.

Nedaleko je Olimpijaki Akti, čija plaža nosi plavu zastavicu cele dužine peščane obale. Severno od Paralije je Korinos, a na krajnjem severu Makrigialos, u opštini Pidna-Kolindros.

Kod Makrigialosa je antička Pidna. U bici kod Pidne, 168. godine pre nove ere, rimski konzul Emilije Paulo porazio je poslednjeg makedonskog kralja Perseja.

Jug rivijere: od Gritse do Nei Porija

Južno od Diona mesta se nižu gotovo na jednoj pravoj liniji uz more: Variko, Gritsa, Plaka Litohoru, Leptokarija, Skotina, Panteleimonas, Platamonas i Nei Pori. Plaže su peščane, šljunkovite ili puste, a opština Dion-Olimp ističe da su slobodne i dostupne svima.

Gritsa je zvanično Limenas Litohoru, odnosno luka Litohora, a Plaka Litohoru je primorsko naselje istočno od samog grada.

Variko je nastao na mestu nekadašnje močvare, isušene 1951. godine da bi se zemlja dala bezemljašima. Plaža mu je duga više od tri kilometra, peščana i uglavnom bez ležaljki, pa je dobar izbor za one koji traže mir.

Skotina, na jugoistočnom obodu Olimpa, ime duguje vunenim tkaninama, „skutijama”, koje su se ovde nekada tkale i od kojih su se pravila jedra za brodove. Selo gleda na Termajski zaliv, a stara Skotina, iznad njega, napuštena je 1972. godine.

Leptokarija i Orfejeva Livitra

Leptokarija je letovalište sa peščanom plažom i sitnim šljunkom, uređenom i bezbednom za porodice. Udaljena je 26 kilometara od Katerinija, a ima i železničku stanicu sa vozovima za Solun i Larisu.

Iznad mesta je Stara Leptokarija, u podnožju Olimpa. Između nje i Skotine je antička Livitra, grad sa akropoljem, koji se po predanju smatra mestom Orfejevog groba. U Leptokariji je i Muzej geološke istorije Olimpa, sa mineralima, stenama i fosilima sa planine.

U blizini plaže je i manastir Kanalon, koji potiče iz 12. veka.

Platamonas i Nei Pori, na jugu

Platamonas je na jugu Pierije, blizu granice sa Tesalijom. Meštani žive uglavnom od turizma, a mesto je poznato po nagrađivanim plažama i ribljim tavernama. Leti, zbog turista, broj ljudi u njemu naraste do oko 18.000.

Nei Pori su najjužnije mesto rivijere, nadomak doline Tempi. Zbog čestih klizišta na mestu starog sela meštani su od 1976. podigli novo naselje, sa širokim ulicama i trgovima.

Plaža Nei Porija, prema turističkoj organizaciji Centralne Makedonije, duga je više od pet kilometara, široka i peščana. Zbog mnogo slobodnog prostora ističe se kao idealna za porodice sa decom i za one koji traže mir.

Tvrđava Platamon

Na jugoistočnim padinama Olimpa, iznad Platamonasa, stoji tvrđava Platamon. Podignuta je između 1204. i 1222, posle Četvrtog krstaškog rata, na mestu antičke Herakleje i ranijeg vizantijskog utvrđenja.

Tvrđava je kontrolisala izlaz iz doline Tempi, kojom prolazi glavni put iz Makedonije u Tesaliju, i kopnom i morem. Sačuvani su spoljni bedem, akropolj i glavna kula, pa je ubrajaju među najbolje očuvane tvrđave u Grčkoj.

Grci su tvrđavu zauzeli u vreme ustanka, a 1897. bombardovao ju je kapetan Sahturis, posle čega su je Turci konačno napustili. Od 14. do 16. aprila 1941. kod tvrđave je vođena bitka novozelandskih i nemačkih snaga. Danas se u njoj održavaju koncerti i predstave Festivala Olimpa.

Plaže i leto na rivijeri

Plaže Olimpske rivijere duge su i ravne, uglavnom peščane ili sa sitnim šljunkom. Mnoge plaže Pierije nose plavu zastavicu, a klima je sredozemna, sa toplim letima.

Kod Paralije i Olimpijaki Akti plaže su prostrane i peščane, a u Leptokariji je pesak pomešan sa sitnim šljunkom. Na jugu je planina tik iznad obale, pa se sa plaža pruža pogled na Olimp.

Kada ići

Olimp snažno utiče na vreme, pa kiša na rivijeri može pasti u bilo koje doba godine, ali zato vegetacija ostaje zelena gotovo cele godine. Autori portala Greece Moments kao idealan mesec preporučuju jun, kada vrućine još nisu počele, a temperature od oko 26 stepeni prijaju i za plažu i za pešačenje po planini.

Šta probati i poneti

Kivi iz Pierije, poznat kao „voće Olimpa”, izvozi se i u Sjedinjene Države. Uz njega, opština Dion-Olimp kao lokalne proizvode ističe med, olimpijski čaj, poznat po aromi i lekovitim svojstvima, i vino malih proizvođača.

U podnožju Olimpa je i jedan od najvećih kestenjaka u Grčkoj, pa su kesten i proizvodi od njega dobar suvenir.

Kako se stiže iz Srbije

Naša ponuda obuhvata 13 mesta na Olimpskoj rivijeri. Prema našim izmerenim rutama, od Beograda je do Korinosa, na severu rivijere, 657 km, do Litohora 683 km, a do Nei Porija na jugu 700 km.

Iz južne Srbije put je kraći: od Niša do Paralije Katerini je 432 km, a od Vranja 330 km. Od Novog Sada je do Leptokarije 769 km i oko 8 sati čiste vožnje.

Polazak iz Beograda je u 21:00, a iz Novog Sada u 20:00. Prevoz iz Niša do Leptokarije košta 75 € u jednom smeru i 140 € povratno. Prevoz iz Smedereva do Paralia Katerinija košta 80 € u jednom smeru i 150 € povratno.

Dolazimo po vas na dogovorenu adresu i vozimo vas direktno do cilja — bez presedanja i bez čekanja na stanici. Vozimo svakog dana, u oba smera — i polazak iz Srbije i povratak nazad su garantovani i ne otkazuju se sa naše strane, bez obzira na broj putnika. U cenu su uključeni jedan kofer i ručni prtljag po putniku. Dečje sedište obezbeđujemo po potrebi — samo nam to recite pri rezervaciji.

Pregled svih mesta i polazaka nalazi se na stranama Prevoz putnika Beograd – Olimpska rivijera, Kombi prevoz Novi Sad → Olimpska rivijera i Kombi prevoz Niš → Olimpska rivijera. Pravila za granicu i boravak u Grčkoj opisana su u vodiču Putovanje u Grčku iz Srbije — pasoš, dve granice do Evzona, EES, boravišna taksa, zdravstveno osiguranje i hitni brojevi.