Sarajevo i okolina — olimpijske planine Jahorina, Bjelašnica, Igman i Trebević, Pale, Romanija i Istočno Sarajevo

Put iz Srbije: Zvornik, Romanija, Pale

Na našoj ruti iz Beograda se ide preko Šapca i Loznice do Malog Zvornika, gde se Drina prelazi i ulazi u Zvornik. Iznad grada, na planini Mlađevac nad dolinom Drine, stoji srednjovekovna tvrđava Kula Grad, a Zvornik se prvi put pominje 1410. godine. Odatle put M-19 vodi preko Vlasenice, sedišta istoimene opštine u istočnom delu Republike Srpske, i Sokoca do Pala, a zatim do Sarajeva.

Prema našoj izmerenoj ruti, od Beograda do Sarajeva je 298 km, a od Novog Sada 280 km. Čista vožnja traje oko 5 sati iz Beograda i oko 5 sati iz Novog Sada, bez granice i pauza.

Polazak iz Beograda je u 06:00, a iz Novog Sada u 05:00. Rani jutarnji polazak znači da se u Sarajevo i na Jahorinu stiže tokom dana, što je za ski odmor praktično. Pravila za ulazak u zemlju opisana su u vodiču Putovanje u Bosnu i Hercegovinu iz Srbije — lična karta, prelaz kod Zvornika, konvertibilna marka i saveti za put.

Drina na početku puta

Prva slika ove regije za putnike iz Srbije je Drina. Mali Zvornik u Srbiji i Zvornik u Bosni i Hercegovini leže jedan naspram drugog, a povezuju ih dva mosta, drumski i železnički.

Drina u ovom delu toka teče ka severu, prema ušću u Savu, a uz nju su Mali Zvornik i Loznica na srpskoj strani.

Romanija, visoravan na putu

Na putu od Sokoca ka Palama prelazi se Romanija, planina i kraška visoravan istočno od Sarajeva. Prostire se između Ozrena na severu i Jahorine na jugu, a na njoj su gradovi Pale, Sokolac i Rogatica.

Najviši vrh Romanije je Veliki Lupoglav, na 1.652 metra. Za putnike iz Srbije ovo je poslednji deo puta pred spuštanje ka Palama i Sarajevu.

Glasinac, visoravan praistorije

Kod Sokoca put prolazi kroz Glasinac, krašku visoravan uz Romaniju. Sam Sokolac leži na Glasinačkom polju, u podnožju Romanije. Njegovo središte je Glasinačko polje, površine 22 kvadratna kilometra i dužine sedam kilometara. Visoravan leži na 850 do 920 metara nadmorske visine, sa prostranim livadama i pašnjacima, a okružuju je četinarske šume i vrhovi Romanije.

Glasinac je jedno od najpoznatijih arheoloških nalazišta u Bosni i Hercegovini. Ostaci potiču uglavnom iz bronzanog i gvozdenog doba, a po bogatstvu nalaza ceo jedan period nazvan je glasinačkom kulturom. Na visoravni su brojne praistorijske grobne humke, okupljene u nekropole.

Pale, ulaz u Jahorinu

Pale su grad nedaleko od Jahorine, a prema popisu iz 2013. opština ima 22.282 stanovnika. Mesto se pominje već u osmanskom popisu iz 1468/69. godine.

U 15. veku okolina Pala pripadala je velikaškoj porodici Pavlović. Njihovi posedi protezali su se od Vrhbosne, današnjeg Sarajeva, na zapadu do Dobruna na istoku, a jedno od njihovih utvrđenja bila je Gradina kod Pala.

Ski centar na Jahorini nalazi se nedaleko od Pala, pa se kroz Pale prolazi na putu ka planini. Pale su, kao i Istočno Sarajevo, deo Republike Srpske.

Istočno Sarajevo

Istočno Sarajevo je grad u Republici Srpskoj, nastao od delova predratnog Sarajeva i susednih opština. Sedište grada je u naselju Lukavica.

Istočno Sarajevo je, kao i Pale, deo Republike Srpske, dok sam grad Sarajevo pripada Federaciji Bosne i Hercegovine.

Olimpijske planine iz 1984.

Sarajevo je 1984. bilo domaćin Zimskih olimpijskih igara, a takmičenja su raspoređena po planinama oko grada. Ceremonija otvaranja održana je na stadionu Koševo, u središtu grada.

Muške alpske discipline vožene su na Bjelašnici, a ženske na Jahorini. Nordijske discipline održane su na Igmanu, gde su na Malom polju izgrađene i olimpijske skakaonice, a na Trebeviću je izgrađena staza za bob i sankanje.

Tako svaka od četiri planine oko Sarajeva nosi deo olimpijske istorije.

Jahorina

Jahorina je najveći ski centar u zemlji. Planina se nalazi na tromeđi opština Pale i Trnovo u Republici Srpskoj i Trnovo u Federaciji, a najviši vrh je Ogorjelica, na 1.916 metara.

Prema Olimpijskom centru Jahorina, ski centar ima 54 kilometra alpskih staza, a veštačko osnežavanje pokriva najveći deo njih. Planina je 28 kilometara od Sarajeva, a od sarajevskog aerodroma do nje se stiže za manje od sat vremena. Sve o stazama, liftovima i noćnom skijanju je u vodiču o zimovanju na Jahorini.

Bjelašnica i Igman

Jugozapadno od Sarajeva uzdiže se Bjelašnica, deo dinarskog planinskog sistema, kao i Jahorina. Njen najviši vrh, po kome je cela planina dobila ime, nalazi se na 2.067 metara.

Uz Bjelašnicu je Igman, planinska visoravan koja se takođe nalazi jugozapadno od grada. Na Igmanu su 1984. održane nordijske discipline i skokovi, a danas je to omiljeno izletište Sarajlija za planinarenje i skijanje.

Trebević

Jugoistočno od grada je Trebević, planina koja se nastavlja na Jahorinu. Za vreme Olimpijade na Trebeviću je izgrađena staza za bob i sankanje.

Trebević je i danas važno izletište za građane Sarajeva, kao i Igman i Bjelašnica.

Ilidža i Vrelo Bosne

Na periferiji Sarajeva nalazi se Ilidža, banjsko mesto poznato po Vrelu Bosne. Iako je praktično deo grada, Ilidža je posebna opština sa sopstvenom upravom. Izvor reke Bosne nalazi se u podnožju Igmana i zaštićen je kao spomenik prirode.

Vrelo čini niz malih ostrva povezanih mostovima preko brojnih potoka.

Ilidža ima i dugu prošlost. Po nalazištu Butmir, otkrivenom 1893. u blizini Ilidže, nazvana je butmirska kultura mlađeg kamenog doba, jedna od najpoznatijih praistorijskih kultura centralne Bosne. Vrelo Bosne je mesto za mirnu šetnju, daleko od gradske vreve.

Sarajevo, središte regije

Sarajevo je glavni i najveći grad zemlje, sa 275.524 stanovnika u administrativnim granicama. Grad čine četiri opštine: Centar, Novi Grad, Novo Sarajevo i Stari Grad.

Staro jezgro, sa Baščaršijom na severnoj obali Miljacke i Latinskom ćuprijom, opisano je u posebnom vodiču za Sarajevo. Ovde je važno da je grad polazna tačka za sve planine iz ovog vodiča.

Grad ima dugu i burnu istoriju. Kod Latinske ćuprije 1914. ubijen je austrougarski prestolonaslednik Franc Ferdinand, a sedamdeset godina kasnije Sarajevo je ugostilo Zimske olimpijske igre. Gradski tramvaj, koji saobraća od 1885, i danas je jedan od simbola grada.

Kanton Sarajevo

Sam grad i njegova bliža okolina na strani Federacije čine Kanton Sarajevo, jedan od deset kantona Federacije Bosne i Hercegovine. Kanton ima devet opština: Centar, Hadžići, Ilidža, Ilijaš, Novi Grad, Novo Sarajevo, Stari Grad, Trnovo i Vogošća.

Četiri od njih, Centar, Novi Grad, Novo Sarajevo i Stari Grad, čine grad Sarajevo. Prema popisu iz 2013, kanton ima 413.593 stanovnika. Ilidža, sa Vrelom Bosne, i Trnovo, na čijem je području i deo Jahorine, takođe pripadaju kantonu.

Leto na planinama

Planine oko Sarajeva nisu samo zimsko odredište. Prema Olimpijskom centru Jahorina, leti se na Jahorini voze gondola i jedan od najvećih alpskih kostera u Evropi, a rade i avantura park, zip lajn, karting staza i spust na gumama, takozvani tubing.

Na Igmanu i na Bjelašnici leto je vreme planinarenja, a Vrelo Bosne i Trebević su najbliža izletišta samom gradu. Zato se putovanje u Sarajevsku regiju može planirati u svako doba godine.

Klima i najbolje vreme za putovanje

Sarajevo ima četiri izražena godišnja doba i jak uticaj kontinentalne klime. Na Jahorini se, prema Olimpijskom centru, susreću hladni kontinentalni i topli mediteranski uticaji. Zime su pogodne za skijanje na okolnim planinama, a leta za šetnje gradom i izlete na Vrelo Bosne i Trebević.

Na Jahorini, prema Olimpijskom centru, snežni pokrivač traje prosečno 145 dana u godini. Zimska sezona je zato glavno vreme za putovanje u ovaj kraj, ali planine nude sadržaje i leti.

Putovanje kombijem od vrata do vrata

Dolazimo po vas na dogovorenu adresu i vozimo vas direktno do cilja — bez presedanja i bez čekanja na stanici. Vozimo svakog dana, u oba smera — i polazak iz Srbije i povratak nazad su garantovani i ne otkazuju se sa naše strane, bez obzira na broj putnika.

Svako sedište u kombiju ima klimu, tako da je vožnja prijatna bez obzira na doba godine. Wi-Fi je dostupan u svakom vozilu. Svako sedište u kombiju ima sigurnosni pojas. U cenu su uključeni jedan kofer i ručni prtljag po putniku. Dečje sedište obezbeđujemo po potrebi — samo nam to recite pri rezervaciji.

Za polazak pogledajte Kombi prevoz Beograd → Sarajevo ili Kombi prevoz putnika Novi Sad → Jahorina, a pregled regiona je na stranici Minibus prevoz Beograd – Sarajevska regija. Pregled cele zemlje nalazi se na stranici Kombi prevoz za Bosnu i Hercegovinu.